Zgodnie z Ustawą o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. 2016, poz. 239 z późn. zm.), wolontariusz jest to osoba fizyczna, która dobrowolnie i nieodpłatnie wykonuje świadczenia na rzecz innych osób, organizacji pozarządowych oraz innych instytucji działających w rozmaitych obszarach życia społecznego.
Wolontariusz powinien cechować się odpowiednimi kwalifikacjami i umiejętnościami , które są określone (w odrębnych przepisach) jako niezbędne do zakresu i rodzaju wykonywanych przez niego obowiązków. Zakres, sposób oraz czas pełnienia wspomnianych świadczeń ustalany jest w porozumieniu z korzystającym, tj. podmiotem na rzecz którego wolontariusz wykonuje świadczenie.
Z brzmieniem art. 44 ust. 2 ww. ustawy, wspomniane porozumienie może być zawarte w dowolnej formie (o ile świadczenie wykonywane jest przez okres nie dłuższy niż 30 dni), jednakże na żądanie wolontariusza, korzystający zobowiązany jest potwierdzić na piśmie treść porozumienia, a także wydać pisemne zaświadczenie o wykonywaniu i zakresie świadczeń przez wolontariusza.
W przypadku świadczeń wykonywanych przez okres dłuższy niż 30 dni porozumienie powinno być zawarte w formie pisemnej (art. 44 ust. 4 ww. ustawy).
Ustawa w art. 45 ust. 2 pkt 2 reguluje także, że ciężar dopełnienia obowiązku zapewnienia wolontariuszowi bezpiecznych i higienicznych warunków wykonywania przez niego świadczeń, w tym także odpowiednich środków ochrony indywidualnej (w zależności od rodzaju wykonywanych świadczeń i związanych z nimi zagrożeń) spoczywa po stronie korzystającego.
Kwestie dotyczące ubezpieczenia wolontariusza omawiamy w artykule: Jakim ubezpieczeniom podlega umowa o wolontariacie?
